Przełomy Pełcznicy pod Książem
Powierzchnia : 242 ha

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Opis:
Obszar 231,4 ha, leżący na wysokości od 330 do 430 m n.p.m. obejmuje malownicze, przełomowe odcinki dolin Pełcznicy i Szczawnika wraz z rozdzielającym je grzbietem. Zbocza często tworzą strome ściany lub pokryte są rumoszem skalnym. Ostoję niemal w całości pokrywają zbiorowiska leśne: grądy i ciepłolubne dąbrowy, kwaśne buczyny, lasy łęgowe wymagające jednak przebudowy drzewostanu - renaturalizacji. Do najcenniejszych zbiorowisk należą grądy zboczowe wykształcone na stokach pokrytych rumoszem oraz wąskie pasy łęgów w dolinach rzek i, nie występujące w Polsce niżowej, jaworzyny i lasy klonowo-lipowe. Lasy liściaste zajmują 54,19% powierzchni obszaru, lasy mieszane 44,09%, złożone systemy upraw i działek - 1,65%, a grunty orne - 0,07% W obszar włączono również podziemia zamku Książ, ze względu na zimowisko nietoperzy - 3 gatunki wymienione w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej. Stwierdzono tu występowanie 9 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej.

Interpretacja turystyczna :
Obszar jest stosunkowo łatwo dostępny. Dojazd koleją do Wałbrzycha lub Świebodzic i następnie drogą nr 374, łączącą te miasta, autobusem podmiejskim lub PKS do zamku Książ. Obszar położony w granicach Książańskiego Parku Krajobrazowego (3 155 ha; 1981) i rezerwatu przyrody Przełomy Pełcznicy pod Książem k. Wałbrzycha (231,41 ha; 2000). O atrakcyjności turystycznej obszaru decydują jego walory przyrodnicze (obszar pokrywa z granicami rezerwatu) ale również zabytki kultury Świebodzic i Wałbrzycha, a szczególnie - położony na szlaku Zamków Piastowskich, malowniczy zespół zamkowy Książ (wraz ze stadniną koni i romantycznymi ruinami w Starym Książu, po drugiej stronie przełomu). Zamek Książ jest trzecim co do wielkości zamkiem w Polsce. Został wzniesiony w końcu XIII wieku przez Bolka I - księcia świdnicko - jaworskiego. Książ ze względu na ilość komnat - ma ich ponad 400, a w nich 200 kominków - nazywany jest często "Dolnośląskim Wersalem". Pobliskie Szczawno Zdrój jest uzdrowiskiem gdzie można skorzystać z zabiegów zdrowotnych. Turyści mogą korzystać z noclegów w oficynach zamku lub w hotelach Wałbrzycha i Świebodzic.

Zagrożenia :
Najpoważniejszym zagrożeniem jest zanieczyszczenie wody Pełcznicy i Szczawnika (ścieki z Wałbrzycha i okolic), niekorzystna dla wartości przyrodniczych gospodarka leśna oraz presja turystyczna (mimo, że tylko 2% powierzchni obszaru jest dostępne turystom).

dane zaczerpnięte dzięki zgodzie: Instytutu na rzecz Ekoroswoju