Wybrane zbiorowiska leśne
autor: Jakub Józefczuk

Podczas wycieczek poza miasto, nawet niewprawne oko przyrodnika – amatora, dostrzega różnice lub podobieństwa pomiędzy niektórymi lasami, intuicyjnie klasyfikując je na bory sosnowe, lasy liściaste, świerczyny etc.
Nauką zajmującą się badaniem i klasyfikowaniem tych zbiorowisk roślinnych jest fitosocjologia. Podstawową jednostką stosowaną w fitosocjologii jest zespół roślinny (asocjacja). Mianem tym określa się abstrakcyjnie ujęty, ograniczony terytorialnie typ fitocenozy, który charakteryzuje się określona kombinacją gatunków, wśród których szczególnie ważną rolę odgrywają tzw. gatunki charakterystyczne, występujące niemal wyłącznie w danym zespole. Oprócz obecności i częstotliwości występowania gatunków charakterystycznych przy oznaczaniu danego zespołu brane są pod uwagę również gatunki wyróżniające i towarzyszące. Termin „zespół roślinny” wprowadził w 1913 roku szwajcarski botanik Josias Braun – Blanquet. W przypadku ekosystemów leśnych stosuje się pojecie zespołu leśnego, które tylko częściowo pokrywa się ze stosowanymi przez leśników typami siedliskowymi lasów.
W zależności od panujących warunków środowiska przyrodniczego, a także wskutek działalności człowieka, wykształciły się zbieżne pod względem składu gatunkowego roślinności typy lasów.
Wśród naturalnych czynników, które warunkują tworzenie się określonych typów zbiorowisk leśnych należy wymienić: warunki klimatyczne, w tym głównie wielkość opadów oraz średnie temperatury, a także budowę geologiczną, która ma bezpośredni wpływ na rodzaj gleby. To właśnie gleba jest drugim czynnikiem decydującym o występowaniu danego zespołu. Gleba jest to biologicznie czynna, powierzchniowa warstwa litosfery, charakteryzująca się uziarnieniem, właściwościami chemicznymi, stopniem uwilgotnienia, a także genezą powstania. W Polsce występuje kilka typów gleb. Najczęściej spotykane są gleby brunatnoziemne (brunatne i płowe) – zajmują nieco ponad 50% powierzchni kraju oraz gleby bielicoziemne (rdzawe, bielicowe i bielice) – ok. 25% powierzchni.

Więcej informacji na ten temat na stronie:
www.atlas-roslin.pl/slownik-fitosocjologia.htm

 
Bór sosnowy suchy (bór chrobotkowy) - Cladonio-Pinetum
Subatlantycki bór sosnowy świeży - Leucobryo-Pinetum
   
Bór sosnowy wilgotny - Molinio caeruleae-Pinetum
Bór sosnowy bagienny - Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris
   
Kontynentalny bór mieszany - Querco roboris-Pinetum Górnoreglowa świerczyna sudecka - Calamagrostio villosae-Piceetum
   
Zboczowy podgórski las lipowo-klonowy -  Aceri platanoidis-Tilietum platyphylli Jaworzyna z języcznikiem - Phyllitido-Aceretum

 
Świetlista dąbrowa subkontynentalna - Potentillo albae-Quercetum petraeae
Grąd środkowoeuropejski - Galio sylvatici-Carpinetum betuli
   
Ols porzeczkowy (ols typowy) - Ribeso nigri-Alnetum Łęg jesionowo-olszowy - Fraxino-Alnetum
   
Nadrzeczny łęg wierzbowy - Salicetum albo-fragilis Nadrzeczny łęg topolowy - Populetum albae
   
Acidofilna buczyna górska (kwaśna buczyna górska) - Luzulo luzuloidis-Fagetum
Żyzna buczyna sudecka - Dentario enneaphylli-Fagetum